NL | FR | EN
25
Okt
Geschreven in: Vertalen
Gepost door: Sébastien Devogele

Over DeepL en consoorten

Een paar weken geleden stonden zowel de IT- als de vertalerswereld tegelijkertijd in rep en roer. DeepL, het bedrijf achter Linguee, had de strijd aangebonden tegen giganten als Google en Microsoft en beweerde met een sterk staaltje pr dat zijn machinevertalingen van veel betere kwaliteit zijn dan die van pakweg Google Translate of Microsoft Translator. Menig programmeur zag er een doorbraak in op het vlak van de zogenaamde neurale machinevertaling[1]; menig vertaler zag er zijn broodwinning door bedreigd. Maar wat is er nu van aan? Een overzichtje en een –zij het voorlopige – conclusie.

Machinevertaling: de feiten

Op 7 oktober 2017 organiseerde ik mee de Taalconferentie van GentVertaalt. Tussen de vele boeiende en uiteenlopende sessies was er ook een presentatie over machinevertaling, gebracht door mijn UGent-collega’s Joke Daems en Lieve Macken. Eerste vaststelling: de technologie evolueert razendsnel. Sinds techbedrijven overgeschakeld zijn van een statistische[2] manier van vertalen op neurale machinevertaling, gaat het hard vooruit. Héél hard. De resultaten zijn een pak beter dan met statistische machinevertaling. De evolutie die deze technologie de laatste twee, drie jaar doormaakte, is verbazingwekkend. Maar zijn de resultaten dan ook écht goed? Neen, behalve wanneer je even mazzel hebt. Of een landenlijst moet vertalen, zonder logische samenhang. Deden we deze week nog op kantoor, voor de gein.

Volgens Joke Daems en Lieve Macken is neurale machinevertaling conceptueel gezien wel de heilige graal, maar levert de huidige generatie van computers voorlopig nog onvoldoende processorkracht om genoeg associaties te maken tussen woorden binnen eenzelfde tekst en dus tot een resultaat te komen waar je op kunt vertrouwen. Volgens de onderzoeksters zou het dus een kwestie van tijd zijn voordat de computercapaciteit volstaat en machinevertaling dus breed inzetbaar is.

Rest dan nog de vraag of een computer ─ net zoals onze hersenen ─ zal kunnen omgaan met slecht geschreven teksten, teksten met veel nuance, teksten met dubbele bodems, enzovoort.

Conclusie

Of we het nu willen of niet, machinevertaling bestaat, zal blijven bestaan en wordt maand na maand beter. Of het resultaat van machinevertaling nu al goed genoeg is, hangt af van de brontekst, van de talencombinatie en vooral, van de eisen van diegene die de vertaling nodig heeft. Vertaalkwaliteit is immers relatief. Vooralsnog lijken de resultaten, ook van DeepL, door de band genomen bedroevend vanuit het standpunt van de professionele vertaler. Me dunkt dat de doorsnee vertaler die kwaliteit levert, zich dus nog niet bedreigd moet voelen. En tolken al helemaal niet, want hoewel Google vertalende earbuds gelanceerd heeft, kunnen tot nader order enkel mensen omgaan met accenten, slechte articulatie en gekunstelde zinnen.

[1] Met neurale machinevertaling wordt bedoeld dat een computer ertoe gebracht wordt om, net zoals het menselijke brein, zo veel mogelijk associaties te maken tussen de woorden van eenzelfde tekst. De bedoeling is om het vertaalproces van de computer zo veel mogelijk te laten lijken op het vertaalproces van een menselijke vertaler, in de hoop de kwaliteit van de vertalingen te verbeteren.

[2] De statistische benadering van machinevertaling bestaat erin een vertaling aan te bieden die gebaseerd is op frequentie van woorden en woordgroepen in meertalige corpora.

Terug naar overzicht
Sébastien Devogele

Sébastien Devogele is een conferentietolk. Via deze blog houdt hij jullie graag op de hoogte.