NL | FR | EN

Blogpost

Tolkcabines: je zet ze niet zomaar eender waar neer

Woorden en hun context: risico’s en oplossingen

13 september 2017 |  Geschreven in: Communicatie, Taalkunde, Vertalen |  Gepost door: Sébastien Devogele

[Lisez ici cet article en français]

Vertaalwoordenboeken zijn handig. Voor vertalers en tolken, maar ook voor al wie zich in een andere taal wil uitdrukken en op zoek is naar net dat ene woord. In een ouder blogbericht wees ik er al op dat vertalers en tolken geen wandelende woordenboeken zijn.

Het gevaar van woorden zonder context

Laten we nu even stilstaan bij het gevaar dat woordenboeken vormen, en in het bijzonder vertaalwoordenboeken. Gevaar?! Zijn woordenboeken dan gevaarlijk? Ow ja, en wel omdat ze vaak geen of onvoldoende context geven. Een paar voorbeeldjes uit ons gratis toegankelijke tweetalige woordenlijst voor het sociaal overleg, die, net zoals de naam het zegt, een woordenlijst is, dus zonder context. Lees meer

Tags: , , , , ,

Blogs van collega’s (3)

28 april 2013 |  Geschreven in: Taalkunde |  Gepost door: Sébastien Devogele

De eerste bijeenkomst van GentVertaalt heeft me heel wat bijgebracht. Zo leerde ik er bijvoorbeeld collega-vertaler en veelschrijver Herman Boel kennen. Herman is feitelijk een factotum, maar is voornamelijk freelance vertaler Nederlands, Engels en Spaans. Als er iemand werkelijk een passie voor talen heeft, dan is het wel Herman.

 

Als u surft naar zijn website, ziet u aan de rechterzijde meteen vijf links naar andere websites, allen van de hand van Herman. Naast een site over de middengolf en een over zijn vertaalbureau, zien we onderaan de lijst de ‘Language Database’.

 

Deze website is eigenlijk best wel interessant voor al wie zicht wil krijgen op andere talen in de wereld en op de plaats die zijn eigen taal in dat geheel inneemt. Je kunt talen opzoeken in de talenlijst of een opzoeking starten per taalfamilie om zo een gestructureerd overzicht te krijgen. Ook is er een pagina met meer informatie over de verschillende alfabetten. De website is niet helemaal compleet (hoe zou dat ook kunnen met al die talen die wereldwijd bestaan), maar bevat toch heel wat nuttige informatie. Een aanrader voor wie eens vijf minuten tijd omhanden heeft. Wedden dat dat er meteen twintig worden?

 

 

 

Tags: , ,

Dt- en andere fouten

02 januari 2013 |  Geschreven in: Taalkunde, Vertalen |  Gepost door: Sébastien Devogele

Doe een rondvraag naar welke spelfout als het meest storend wordt bevonden, en de befaamde dt-fout komt ongetwijfeld als winnaar uit de bus. Tussen haakjes gezegd: dat lijkt me eerlijk gezegd nogal vreemd en kortzichtig, want een tekst met dt-fouten kun je wel nog begrijpen, terwijl foute spaties in mijn ogen veel erger zijn want ze staan dikwijls een goed begrip in de weg. Foute spaties komen bovendien veel vaker voor dan dt-fouten omdat veel Nederlandstaligen het Engels met het Nederlands verwarren, maar ook dat terzijde.

 

Dt-fouten dus. Het liedje is steeds hetzelfde: de regel is eenvoudig, maar toch schrijven we dt-fouten. En aangezien die vermaledijde regel zo eenvoudig is, is zowat iedereen verontwaardigd als er een dt-fout wordt bespeurd in een of andere tekst. Maar waarom toch nu? Welnu, daar is onderzoek naar verricht. Ons geheugen speelt ons eenvoudigweg parten. Uit dat onderzoek blijkt dat ons geheugen vaker voorkomende woordvormen belangrijker vindt dan vormen die ongebruikelijker zijn. Zo zou je dus sneller ‘ik wordt’ schrijven en niet ‘ik word’, precies omdat ‘wordt’ vaker voorkomt dan ‘word’. Zo’n 65 keer vaker, volgens het onderzoek. Je laat die fout vervolgens staan omdat hetzelfde spelletje zich voordoet wanneer je een tekst naleest. Je geheugen detecteert niet altijd dat er een fout staat, precies omdat het een aantal verwachtingen heeft die stoelen op woordfrequentie.

 

Vandaar dus het onder vertalers alom bekende fenomeen van ‘erover lezen’. Vandaar dus ook de noodzaak om elke vertaling nog even te laten nalezen door een tweede collega. Met spijt in het hart stel ik op basis van dat wetenschappelijk onderzoek dus iets vast wat ik feitelijk al langer heimelijk weet, namelijk dat elke freelancer die vertalingen verkoopt die ‘nagelezen’ werden (door de vertaler zelf welteverstaan) en daarbij denkt dat hij of zij dezelfde kwaliteit kan leveren als twee vertalers samen, de bal volledig misslaat. Je wilt tenslotte vermijden dat je klant, die misschien wel foute spaties zet, verontwaardigd is door een dt-fout die je laat staan, of niet soms?

 

Link naar het artikel

 

 

 

Tags: , , ,

Gratis literatuur over vertalen en tolken

04 oktober 2012 |  Geschreven in: Taalkunde, Tolken, Vertalen |  Gepost door: Sébastien Devogele

Ik stootte onlangs op een blog van de universiteit van Salamanca, waar – zoals het academici betaamt – een lange lijst werd opgesteld van gratis e-boeken over vertalen en tolken. Ik heb snel een blik geworpen op de titels en de korte samenvattingen van de documenten en moet toegeven dat er her en der, tussen al de zware theoretische lectuur, toch interessante publicaties in zitten. Nummer twee in de lijst is bijvoorbeeld een document van de Europese Unie, waarin de kosten van slechte vertalingen wordt berekend. Daarnaast vind je ook een document over crowdsourcing, een vrij nieuw internetfenomeen, en valt er ook een heuse encyclopedie over vertalen en tolken te downloaden. Ik zie u al popelen van ongeduld om dat allemaal even te bekijken: de link vindt u hier.

Tags: , ,

Stijlboek van de Standaard

03 juli 2012 |  Geschreven in: Taalkunde |  Gepost door: Sébastien Devogele

Ik kondigde onlangs een nieuwe publicatie aan in de rubriek ‘De boekenplank van Déesse’. Welnu, het is zover.

 

Het valt mij op dat verschillende vertalers ook verschillende typografische regels hanteren. Op zich is zoiets perfect mogelijk, maar wanneer je verschillende vertalers met dezelfde moedertaal aan het werk zet voor eenzelfde klant, dan wordt het al gauw moeilijk om de tekstproductie consequent te houden. Ik ben daarom al enige tijd geleden op zoek gegaan naar een gezaghebbend naslagwerk, waarin alle regeltjes beknopt en helder zouden beschreven zijn. Al gauw kwam ik uit op het Stijlboek van de krant De Standaard. Het is geschreven door neerlandicus Ludo Permentier.

 

Het eerste gedeelte van het boek is weliswaar voer voor journalisten, maar het tweede gedeelte gaat in het algemeen over het Nederlands. Formulering, vormgeving, typografie en leestekens zijn maar enkele onderwerpen die aan de hand van duidelijke voorbeelden worden toegelicht. Nooit meer twijfelen dus over het gebruik van cursivering of van die verdraaide aanhalingstekens! Toch zeker niet als het Stijlboek in je buurt ligt.

 

In dat opzicht, een spelletje. Welke zin is juist volgens het Stijlboek? En vooral: waarom zijn de foute zinnen fout?

 

  1. De premier zei: “Deze begroting is een weldaad voor het land.”
  2. ‘Een weldaad,’ zei de premier, ‘behalve voor fraudeurs.’
  3. Toen vroeg de fractieleider van de oppositie: ‘Wat vindt de staatssecretaris hiervan?’

 

Antwoorden kan via de commentaarsectie.

 

ISBN-nummer: 905466463-0

Tags: , , , , , ,
Vorige berichten